लुम्बिनी प्रदेशका पुरातात्त्विक, ऐतिहासिक, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा प्राकृतिक सम्पदाहरुको विकास गरी पर्यटन प्रवर्द्धन गर्नका लागि बजेट, नीति तथा कार्यक्रमको तर्जुमा, कार्यान्वयन, अनुगमन, मूल्याङ्कन गर्ने तथा पर्यटन नीति विषयमा पृष्ठपोषण प्रदान गर्न स्वीकृत संगठन सर्वेक्षण अध्ययन तथा मूल्याङ्कन प्रतिवेदन बमोजिम पर्यटन डिभिजन कार्यालय रुपन्देही स्थापना भई सञ्चालनमा रहेको छ।पर्यटन डिभिजन कार्यालय, रूपन्देही मार्फत भाषा, संस्कृति तथा पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रमहरु लुम्बिनी प्रदेशका ६ जिल्लामा कार्यान्वय गर्ने निकायको रूपमा पर्यटन डिभिजन कार्यालय, रुपन्देहीको कार्यक्षेत्र रहेको छ।पर्यटन संसारको सबैभन्दा ठूलो उद्योग र नेपालको आर्थिक विकासको प्रमुख आधार हो। नेपालको संविधानले पर्यटन क्षेत्रलाई संघ र प्रदेशको साझा अधिकार सूचीमा राखेसँगै, लुम्बिनी प्रदेशको प्राकृतिक र सांस्कृतिक विविधतालाई आर्थिक समृद्धिमा बदल्न यस कार्यालयको भूमिका महत्त्वपूर्ण रहेको छ। "समृद्ध प्रदेश र खुशी जनता" भन्ने प्रादेशिक लक्ष्य प्राप्तिमा टेवा पुर्याउन र पर्यटन सेवालाई जनताको घरदैलोसम्म पुर्याउन यो कार्यालय स्थापना गरिएको हो।
कार्यक्षेत्रः यस कार्यालयले लुम्बिनी प्रदेशका पूर्वी क्षेत्रका ६ वटा जिल्लाहरूलाई समेट्दछ: १. रुपन्देही २. नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम) ३. कपिलवस्तु ४. अर्घाखाँची ५. गुल्मी ६. पाल्पा
मुख्य उद्देश्यहरुः पर्यटन उद्योग सम्बन्धी सेवा प्रवाहलाई सरल, सहज र पहुँचयोग्य बनाउने।पर्यटन व्यवसायको दर्ता, नवीकरण र नियमन कार्यलाई छिटो-छरितो र प्रभावकारी बनाउने।पर्यटकीय पूर्वाधारको विकास, संरक्षण र प्रवर्द्धन गरी रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्ने।पर्यटन व्यवसायी र निजी क्षेत्रसँग समन्वय गरी सेवाको विकेन्द्रिकरण गर्ने।यस कार्यालयले सम्पादन गर्ने मुख्य कार्यहरू निम्न बमोजिम रहेका छन्:सेवा प्रवाह र नियमन: पर्यटक स्तरका होटल, रिसोर्ट, ट्राभल तथा ट्रेकिङ्ग एजेन्सी, गाइड आदिको दर्ता, अनुमति र नवीकरण।पूर्वाधार विकास: प्रादेशिक पर्यटन नीति अनुसार पर्यटकीय स्थलहरूमा आवश्यक भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा समन्वय र कार्यान्वयन।प्रवर्द्धन र प्रचार: पर्यटकीय गन्तव्य, होमस्टे तथा स्थानीय संस्कृतिको प्रचार-प्रसार र बजारीकरण।तथ्यांक व्यवस्थापन: पर्यटकहरूको तथ्यांक अभिलेख राख्ने र पर्यटकीय सूचनाहरू अध्यावधिक गर्ने।विविध पर्यटन: पर्यापर्यटन, साहसिक पर्यटन, ग्रामीण र खेलकुद पर्यटनको विकास र विस्तार।समन्वय: पर्यटक प्रहरीको व्यवस्थापनमा सहयोग र पर्यटकहरूको उद्धार कार्यमा सहजीकरण।पर्यटन डिभिजन कार्यालय रुपन्देहीले यस क्षेत्रमा रहेका ऐतिहासिक, धार्मिक र प्राकृतिक सम्पदाहरूको दिगो उपयोग गर्दै पर्यटनलाई प्रदेशकै आर्थिक विकासको प्रमुख संवाहकको रूपमा स्थापित गर्न प्रतिबद्ध रहेको छ।
